بناهای تاریخی فرهنگی

بناهای تاریخی ـ فرهنگی شهر مهردشت :

 

1.   مسجد جامع محله اردی: این مسجد در مجاورت دروازه قدیمی بنام اشترگلو واقع شده است و از نظر قدمت قابل توجه است و چند دهه گذشته در این مسجد لوح گلی به خط كوفی یافت گردیده كه پس از قرائت آن قدمت بالغ بر 1000 سال نقل شده است.

 

 

 

2.   آسیاب آبی: این آسیاب از بناهای خشت و گل و در فاصله تقریبی 2 كیلومتری از محله اردی واقع شده است . این آسیاب از سه قسمت به نامهای مردخانه یا نشیمن ، پاچال و مال بند تشكیل شده اند . آب قنات اردی پس از برخورد با چرخ پره در زیر كوره به وسیله معبری به خارج از آسیاب هدایت    می شده كه آثار آن بخوبی قابل مشاهده است . برای حفظ امنیت آن ، این بنا دارای برج دیده بانی است كه در قسمت فوقانی درب ورودی آن واقع شده است . این بنا بیش از 200 سال قدمت دارد و سازنده آن میرزا اسدخان نام داشته است.

 

 

 

3.   مسجد حاج  جمال ، مسجد كوچكی است در بخش میانی محله اردی واقع شده است و دارای منبر و یك ستون مركزی و 14 رواق در اطراف حیاط آن می باشد .

 

 

 

4.   مسجد جامع قدیم مهرآباد : این مسجد دارای قدمت زیادی است بطوری كه بقایای سر درها و قوسهای آن مربوط به دوران ششم و هفتم است و متأسفانه بعلت واقع شدن در خارج از منطقه مسكونی و متروكه شدن بوسیله عوامل فرسایش درحال تخریب می باشد . بقایای گچ بری ها و نقش های جالبی از آن هنوز دیده می شود .

 

 

 

5.   آرامگاه سردار این بنا آرامگاه حاج علی اكبر مفخمی معروف به سردار است . و دارای پلان مستطیل شكل و مساحتی بالغ بر 250 متر مربع و از جنس خشت و گل و در بعضی ها قسمت ها از آجر می باشد و قدمت آن مربوط به عهد قاجاریه است .

 

قسمت های شاخص و قابل توجه بنا صفه ها و گنبد آجری تركی كه بر پایه 8 ضلع قرار گرفته است ، می باشد كه در زیر آن اتاق مربع شكل همراه با گوشه سازی و تزیینات گچ بری می باشد . این بنا در محله مهرآباد تحت شماره 6309 به ثبت آثار ملی ایران رسیده است .

 

 

 

6.   قلعه حسن خان محله مهرآباد : این قلعه با حصار گلی و چهار برج در چهار گوشه می باشد . در داخل قلعه قسمت های مسكونی اهالی این قلعه درحال تخریب می باشد. در بخش مركزی قلعه برج بلندی است كه در وسط قلعه احداث شده است و از چهار طبقه تشكیل شده است كه توسط پلكانی به هم مرتبط می گردند در پشت بام این برج 4 بادگیر دیده می شود كه در خنك كردن قسمت های پایین برج نقش داشته اند.

 

 

 

7.   امام زادگان سید احمد و سید محمود : از نوادگان امام موسی بن جعفر(ع) و برادر می باشند و متأسفانه ساختمان قدیمی آن كه مربوط به دوره صفویه بوده تخریب شده و به سبك جدید در محله مهرآباد نوسازی گردیده و هم اكنون مورد توجه و احترام خاص اهالی منطقه میباشند .

 

 

 

8.   عمارت سردار محله مهرآباد:

 

قدمت این بنا با توجه به سبك معماری آن مربوط به دوره قاجاریه است و از خشت و گل بصورت دو طبقه ساخته شده است . در حال حاضر بخش دو طبقه مسكونی ضلع جنوبی و محل نگهداری اسب و چهارپایان آن باقی مانده و مابقی درحال تخریب می باشد. متأسفانه بعلت بی توجهی آن قسمت از این بنا كه از گچ بری ها و معماری جالب توجه برخوردار است در حال تخریب كامل است .

 

 

 

9.  حسینیه قدیمی محله مهر آباد : این بنا مربوط به دوره قاجاریه است . در ایام عاشورای حسینی با سیاه پوش كردن نخل در این محل به عزاداری حسینی می پردازند و در حال حاضر دوشنبه بازارنیز در آن تشكیل می شود .

 

 

 

10.   قلعه دوست علی خان : قلعه متروك و مخروبه كه در حاشیه محله مهرآباد واقع شده واین بنا قبلاً دارای 4 برج دیده بانی و حصار اطراف بوده كه در حال حاضر بخشی از دیوار و برج های آن باقی مانده و مابقی تخریب شده است .

 

 

 

۱۱-  عمارت باغ اسماعیل خانی : بنایی است ازخشت و گل دارای ایوان آجرفرش و سفه ای با سردر گچ كاری و دو نیمستون در طرفین سفه و دو اطاق در طرفین آن و همچنین دارای یك بادگیر است كه  تا چند سال پیش در بالای بادگیر نیزبخش بسیار زیبا وجود داشته كه تخریب شده است . همچنین در منتهی الیه بنا محلی برای نگهداری گندم بوده است . قدمت بنا مربوط به عهد قاجاریه است .

 

 

 

12.   خانه اسماعیل خانی محله مهرآباد : این بنا مربوط به عهد قاجاریه است . معماری این بنا متأثر از فرهنگ اسلامی درونگرا است . دارای سردر جالب و هشتی ورودی است . در سمت راست هشتی به خلوت نشین منتهی می گردد كه بنای مذكور دو طبقه است و در طبقه دوم یك اطاق نشیمن و ایوان با دو ستون گچ بری است . این مجموعه از طریق دالانی به بنای اصلی خانه مرتبط می گردد . بنای اصلی این خانه در سه جبهه احداث شده كه متأسفانه جبهه شرق آن در بارندگی اخیر بر اثر سیل گرفتگی تخریب شده است . هم اكنون این ساختمان توسط شهرداری مهردشت تملك گردیده و شهرداری مهردشت قصد مرمت و تبدیل آن به مهمانسرای شهرداری را دارد.

 

 

 

13.   قلعه گبری (گوری) محله نصرت آباد: در مزرعه رشید آباد واقع در غرب این هسته ، قلعه متروكه ای مشاهده می گردد كه اهالی معتقدند كه ساكنان اولیه كه تعداد آنها حدود 7 نفر بوده ، با مالك در ان قلعه زندگی می كردندافراد مذكور  بعداً هسته كنونی نصرت آباد را بنا نمودند .

 

 

 

14.   مقبره بی بی محله نصرت آباد:نامبرده از سادات و مالكین این هسته بوده است . بعلت مذهبی بودن این مؤمنه امروز هم مقبره او مورد احترام است بطوری كه مردم  برای  آن نذورات دارند .

 

 

 

15.   منزل قدیمی مرحوم حیدری محله نصرت آباد:این بنا از جنس خشت و گل و مربوط به دوره قاجاریه است و از دو بخش قدیمی و جدید تشكیل شده است بطوری كه بخش قدیم آن در قلعه درونی و اولیه روستا و بخش جدید آن در قلعه بیرون و در دوره بعد بعلت گسترش روستا احداث شده است . این دو بخش توسط یك دالان زیر گذر از معبر كناری به هم متصل   شده اند .

 

این بنا متأثر از فرهنگ اسلامی و ویژگیهای جغرافیایی حاكم بر محیط ساخته شده است . درون گرایی و حیاط مركزی از ویژگیهای خاص آن است . از آنجایی كه روستای نصرت آباد فاقد تكیه بوده است در بخش قدیمی این بنا سالن نسبتاً خوبی ساخته اند كه بنا به گفته اهالی در ایام محرم با دعوت روحانیون از اطراف ، مراسم روضه خوانی و سوگواری در این سالن برگزار می گردیده است . متأسفانه بعلت متروكه ماندن این بنا در حال تخریب است و لازم است نسبت به مرمت و احیاء این بنا اقدام شود .